Cienie na pergaminie. Kodeks H przemówił po piętnastu wiekach
1 maja 2026, 14:28Garrick V. Allen, profesor studiów biblijnych na Uniwersytecie w Glasgow, ogłosił niezwykłe odkrycie. Jego zespół odtworzył 42 zaginione strony jednego z najstarszych istniejących rękopisów Nowego Testamentu. Nie odnalazł, a odtworzył. Bo strony te nie istnieją. A przynajmniej nic nie wiadomo o tym, by istniały. Zostały po nich cienie, które atrament odcisnął na pergaminie sąsiednich stron ponad tysiąc lat temu. Oto fascynująca historia Kodeksu H i badań nad nim.
Miały pochodzić ze starożytności. Hełmy okazały się o setki lat młodsze
8 czerwca 2026, 11:52W 1990 roku u wybrzeży hiszpańskiego miasta Benicarló w Walencji rybacy wydobyli dwie duże bryły żelaza pozlepianego przez korozję i morskie osady. Bryły składały się z 43 żelaznych hełmów. Zostały znalezione na głębokości około 6 metrów na znanym stanowisku archeologicznym Piedras de la Barbada, gdzie wcześniej odkryto amfory, rzymskie kotwice, hełmy z brązu – w tym celtyckie/rzymskie hełmy typu Monetfortino z czasów wojen punickich oraz fragment hełmu chalcydyjskiego (IV/III wiek p.n.e.). Nowo odkryte hełmy uznano więc za pochodzące ze starożytności. Jednak obecne badania – przeprowadzone przez włosko-hiszpański zespół – dowodzą, że hełmy są o setki lat młodsze, niż przypuszczano.
Trzy miliardy – tyle lat ma najstarsza struktura uderzeniowa na Ziemi?
25 czerwca 2026, 08:58W centralnej części kratonu Pilbara w Australii Zachodniej, w miejscu zwanym North Pole Dome, w skałach zachowały się stożki uderzeniowe – charakterystyczne, bruzdowane formy powstające wyłącznie pod wpływem fali uderzeniowej towarzyszącej upadkowi meteorytu. Wiek tych struktur jest przedmiotem naukowego sporu. Zespół badaczy z Curtin University, w tym C.J. Kirkland i B.J. McDonald, opublikował właśnie wyniki zintegrowanej geochemicznej analizy izotopowej, która ustala wiek krateru na około 3,02 miliarda lat i czyni zeń najstarszą pewnie udokumentowaną strukturę uderzeniową na Ziemi.
Niedokładności w datowaniu radiowęglowym. Konieczna zmiana w chronologii biblijnej?
6 czerwca 2018, 07:57Datowanie radiowęglowe to niezwykle ważne narzędzie w archeologii. Jednak najnowsze badania pokazują, że ogólnie zaakceptowane standardy datowania radiowęglowego mogą dawać niedokładne dane, co stawia pod znakiem zapytania naszą wiedzę historyczną.
Dwumetrowy kangur – najstarszy przykład sztuki jaskiniowej w Australii
23 lutego 2021, 09:37Dwumetrowej długości przedstawienie kangura to najstarszy w Australii nietknięty rysunek naskalny. Zabytek znaleziono w Australii Zachodniej w regionie Kimberley. Jest on znany jest z rysunków tworzonych przez kolejne generacje zamieszkujących go ludzi, gdzie starsze rysunki są przykryte młodszymi. Najstarszy nietknięty rysunek udało się dokładnie datować dzięki... osom.
Kości Jana Chrzciciela na bułgarskiej wyspie
15 czerwca 2012, 17:42Radiodatowanie węglowe kości śródręcza znalezionej przed 2 laty w marmurowym sarkofagu pod podłogą starożytnego kościoła na bułgarskiej wyspie Sweti Iwan (Święty Jan) ujawniło, że należała ona do osoby, która żyła w I w. n.e. Gdy weźmie się pod uwagę inne dowody, zwiększa się prawdopodobieństwo, że był nią Jan Chrzciciel
Odnaleziono zaginioną fortecę Czyngis-chana
6 marca 2015, 07:37Japońscy i mongolscy archeolodzy odkryli w południowo-zachodniej Mongolii forpocztę, założoną w XIII w. dla Czyngis-chana. Odnaleziona po wiekach forteca Chinkai rzuca nieco światła zarówno na ówczesne szlaki handlowe, jak i strategie ekspansji Imperium Mongolskiego w kierunku zachodnim.
Z irlandzkiego bagna wydobyto 10 kg masła sprzed 2 tys. lat
17 czerwca 2016, 06:17Wydobywając torf z bagna Emlagh w hrabstwie Meath w Irlandii, Jack Conway natrafił na duży blok masła. Mężczyzna skontaktował się miejscowym muzeum, które zwrotnie poinformowało go, że 10-kg gomółka ma szacunkowo ponad 2 tys. lat.
Małpie narzędzia sprzed setek lat
12 lipca 2016, 12:54Nowe dowody archeologiczne sugerują, że brazylijskie kapucynki używają kamiennych narzędzi do rozłupywania orzechów nerkowca od co najmniej 700 lat. Wg naukowców z Uniwersytetów w Oksfordzie i São Paulo, to najstarsze archeologiczne przykłady wykorzystania narzędzi przez małpy poza Afryką.
Ludzie mieszkali w niegościnnych Górach Bale już 45 000 lat temu
9 sierpnia 2019, 08:31W czasie ostatniej epoki lodowej ludzie w dzisiejszej Etiopii nie osiedlili się w dolinach, a żyli w niegościnnych Górach Bale. Mieli dostęp do wystarczającej ilości wody, wytwarzali narzędzia z obsydianu i żywili się głównie dużymi gryzoniami. Do takich wniosków doszli naukowcy z Martin Luther University Halle-Wittneberg oraz Uniwersytetów w Kolonii, Bernie, Addis Abebie i Rostocku. Dostarczyli oni pierwszych dowodów na to, że ludzie mieszkali w Górach Bale już przed 45 000 lat.
